چطور از کلاهبرداری در قرارداد جلوگیری کنیم؟
توضیحات
برای پیشگیری از کلاهبرداری در قرارداد، باید ذهنیت «خوشبینی محض» را کنار بگذارید و با نگاهی «پیشگیرانه» به موضوع نگاه کنید. کلاهبرداری در قراردادها معمولاً از طریق ابهام، جعل هویت یا ایجاد شرایط ناعادلانه صورت میگیرد.
در اینجا ۵ گام عملی برای محافظت از خود و مشتریانتان در برابر کلاهبرداریهای قراردادی را آوردهام:
۱. احراز هویتِ واقعی (قبل از امضا)
بزرگترین شکاف برای کلاهبرداری، هویت جعلی است. بسیاری از افراد با اطلاعات هویتیِ غیرواقعی یا متعلق به دیگران قرارداد میبندند.
- اقدام عملی: فقط به کارت ملی یا شناسنامه اکتفا نکنید. برای اشخاص حقیقی، حتماً از آنها بخواهید شماره شبا بانکیشان با همان نامی که در قرارداد آمده مطابقت داشته باشد. برای اشخاص حقوقی، حتماً «روزنامه رسمی» آخرین تغییرات را چک کنید (در سایت
rrk.ir) تا مطمئن شوید کسی که قرارداد را امضا میکند، واقعاً حق امضای مجاز دارد.
۲. حذف «شرایطِ ناگهانی» و بندهای مخفی
کلاهبرداران معمولاً بندهای خطرناک را در میان متنهای طولانی و خستهکننده پنهان میکنند (مانند بندهای مربوط به سلب مسئولیتِ کامل یا جریمههای سنگین غیرمتعارف).
- اقدام عملی: به مشتریان خود آموزش دهید که هیچگاه قراردادی را که بندهای آن را کامل نخواندهاند، امضا نکنند. در فایلهای آموزشیتان، تأکید کنید که «اگر بندی را نمیفهمید، یعنی در آن ریسکی نهفته است».
۳. جزییاتِ مالی را «شفاف» و «قابلردگیری» کنید
بسیاری از کلاهبرداریها در بخش پرداخت رخ میدهد (مثلاً وعدهی انجام کار در قبال مبلغی که خارج از قرارداد پرداخت شده است).
- اقدام عملی: هرگز پرداخت نقدی را نپذیرید. تمام واریزیها باید به حسابِ شخصی باشد که نامش در قرارداد به عنوان «طرف قرارداد» ثبت شده است. در قراردادهایتان حتماً بندی اضافه کنید که: «هرگونه پرداخت خارج از شماره حسابهای رسمی مندرج در این قرارداد، فاقد اعتبار است».
۴. استفاده از «شاهد» و «مدارکِ مکمل»
یک قرارداد کاغذی به تنهایی ممکن است انکار شود.
- اقدام عملی: قرارداد را در ۲ نسخه تهیه کنید و حتماً هر صفحه را امضا و اثر انگشت بگیرید. اگر قرارداد در فضای آنلاین بسته میشود، حتماً از ابزارهای احراز هویت دیجیتال یا صورتجلسات امضا شده استفاده کنید. همچنین از طرف مقابل بخواهید پیوستهای قرارداد (مانند چک، سفته یا مدارک ضمانت) را حتماً در زمان امضا تحویل دهد.
۵. پیشبینی «پایانِ کار» از همان ابتدا
کلاهبرداران در میانه راه، وقتی دستشان به پولی رسید، ناپدید میشوند یا کار را نیمهکاره رها میکنند.
- اقدام عملی: در قراردادهایتان «مراحل پرداخت» (Milestones) را با «مراحل تحویل» گره بزنید. یعنی هر پرداختی باید مشروط به تأییدِ یک خروجیِ مشخص باشد. با این کار، ریسکِ پرداختِ کل پول قبل از انجام کار از بین میرود.
